บทเรียนของผม

4 มกราคม พ.ศ. 2554 ราวๆ 1 ทุ่มครึ่ง “หนูหาอยู่อะไรน่ะลูก … ภัทร … เห็นหามาตั้งนานแล้ว” “ไดโนการ์ด(*)หายไป หนูต้องหาให้เจอ” … “พ่อว่าหนูนอนได้แล้วนะ พรุ่งนี้ค่อยหาต่อดีไหม” “หนูไม่นอน หนูต้องหาให้เจอ พรุ่งนี้หนูก็ต้องไปโรงเรียน ก็ไม่ได้หาอยู่ดี” “แต่หนูต้องนอนตอน 2 ทุ่มนะ” … พ่อยืนยัน “แต่หนูจะหาให้เจอ” … หนูยืนยัน … “งั้นเอางี้ … มานอนคุยกับพ่อก่อนแป๊บนึงแล้วค่อยไปหาต่อ” … “ก็ได้ แป๊บเดียวเท่านั้นนะครับ” … ต่อรอง “ภัทร ..” พ่อมักจะเริ่มต้นแบบนี้ ให้หนูรู้ว่า หนูคือลูกของพ่อ “ครับ ..” “หนูมีไดโนการ์ดกี่ใบครับ” … “หนูมี 60 ใบ” “แล้วหายไปกี่ใบ” … “หายไปใบนึงครับ” “แล้วเหลือกี่ใบ” … […]

บนความสูงกว่า 11 กิโลเมตรเหนือระดับน้ำทะเล – ตีสี่ครึ่งของวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2553 บนไฟล์ท TG508 สู่แผ่นดินเกิด ผู้ชายคนหนึ่งในเก้าอี้หมายเลย 22E เปิดไฟขึ้นมาในความมืดของห้องโดยสารที่กำลังหลับไหล เขาเขียนอะไรขยุกขยิกลงบนโปสการ์ดสายการบินที่ฉวยมาจากซองเก็บของในพนักพิงเก้าอี้ตัวหน้า ราวกับว่าเขากลัวจะลืมเมื่อตื่นขึ้นมา หรือว่าบางทีเขาอาจจะกลัวว่าเขาอาจจะไม่ได้ตื่นอีกเลย … ภัทรลูกรัก … การเกิดมาเป็นผู้ชายนั้นมันอาจจะไม่ยาก แต่การที่จะใช้ชีวิตให้เป็น “ลูกผู้ชาย” นั้นไม่ง่าย ไม่มีอะไรในโลกนี้ที่ลูกจะได้มาโดยไม่ต้องแลกมาด้วยอะไรอีกอย่าง การเป็นลูกผู้ชายก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น การเป็นและมีชีวิตอยู่อย่างลูกผู้ชายมีราคาของมัน … ราคาที่ลูกต้องจ่าย … ไม่ว่าลูกจะเต็มใจจ่ายหรือไม่ก็ตาม “ยอม” และ “เสียสละ” … เราสองคนถูกสังคมคาดหมายว่าต้องยอมและพร้อมที่จะเสียสละแม้ในยามที่ หรือ ในสิ่งที่เราไม่ต้องการ ลูกผู้ชายถูกสังคมคาดหวังว่า เราจะต้องเข้มแข็งแม้ในยามที่เราอยากอ่อนแอที่สุด น้ำตาและการคร่ำครวญไม่ใช่ทางออกของลูกผู้ชายในความหมายที่สังคมคาดหวังจากเรา จริงๆแล้วพ่อของลูกก็แค่ผู้ชายธรรมดาๆคนหนึ่งที่อ่อนแอได้และร้องไห้เป็น … โดยนิยามและความคาดหวังแบบนี้ พ่อคงไม่ใช่ลูกผู้ชายเท่าไรนัก “อดทน” คำนี้ลูกจะได้ยินอีกนับครั้งไม่ถ้วน ไม่ว่าจะในมิติของจิตใจหรือร่างกาย เราถูกสอนและคาดหมายให้อดทน ใช่แล้ว เราเองก็คนธรรมดาๆที่ไม่อยากจะทน นี่ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่พ่อเรียกว่า “ราคาของการเป็นลูกผู้ชาย” ในเบื้องต้นของการประเมินความถูกผิด สังคมของเราตีราคาความอ่อนแอมากกว่าราคาของความจริงและความยุติธรรมเสมอ โดยนัยนี้ ในบางครั้ง เราจำเป็นต้องรับการพิพากษาโดยความทรงจำของสังคม ก่อนที่จะได้รับความยุติธรรม (ก็โดยสังคมเดียวกันที่พิพากษาเราไปแล้วนั้นแหละ)

วันอาทิตย์ที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2553 บ่ายกว่าๆ ช่วงนี้หนูกับพี่เฟิร์นกำลังติดซีรี่การ์ตูนนักสืบเด็กอย่างเอาจริงเอาจัง แล้วก็มาคาดคั้นเอากับพ่อให้ตั้งโจทย์หาอะไรให้สืบ (แบบว่าอยากจะเก่งเหมือนในการ์ตูน) “พ่อครับๆ หาอะไรให้หนูกับพี่เฟิร์นสืบหน่อย … นะ นะ นะ” พ่อคิดอะไรไม่ออกก็เลยโบ้ยให้ไปดูซิว่าเชือกที่ผูกกรรไกรตัดเล็บไว้มันขาดได้ยังไง … ได้ผลแฮะ … หายไปพักใหญ่ๆ … “คุณพ่อครับ มีใครก็ไม่รู้ตัดเชือกขาดไป” “ไม่ใช่ๆ หนูว่าดั๊กกี้มันกัด” … พี่สาว ADHD ทำตัวเป็นฝ่ายค้าน แล้วหนูกับพี่เฟิร์นก็เริ่มเถียงกัน “พอๆๆๆๆ พอแล้ว … เอางี้ ไปพิสูจน์กัน …” พ่อเสนอทางออก (ก่อนที่จะมีสงครามโลกครั้งที่สาม) “ทำไงครับค่ะ” … “ทำไงครับครับ” “แล้วหนูว่าทำไงดีล่ะ” เทคนิดการตอบคำถามด้วยคำถาม ยังใช้ได้ดีเสมอ (แต่ไม่เคยใช้ได้กับแม่หนู) “งั้นหนูเอากรรไกรมาตัดเชือกดูก็ได้ ดูว่ารอยมันเหมือนกันไหม (*) ” … หนูเสนอ “งั้นพี่ก็จะเอาฟันกัดดูเหมือนกัน” … พี่สาวฝ่ายค้านที่ไม่ยอมลดราวาศอก หายไปพักใหญ่

มีบางอย่างที่พ่อสอนหนูผิดไปในตอนที่แล้วเกี่ยวกับวิธีจัดการกับอาการ “วีน” ของเธอ (ถ้าหนูลืมไปแล้วว่าพ่อสอนว่ายังไง พลิกกลับไปหน้าที่แล้ว ในหัวข้อที่ 2 …. ความจริงเกี่ยวกับ … “เธอ” … คนที่ลูกจะรัก : บทเรียนหนึ่งของลูกชาย จากพ่อ ) พ่อได้รับบทเรียนเมื่อไม่นานมานี้ว่าที่พ่อเข้าใจและทำมาตลอดนั้นผิด … ใช่ … อยู่มาจนป่านนี้ หนูอาจจะคิดว่าพ่อเก่ง พ่อฉลาด แต่พ่อก็ยังพลาด ผู้หญิงมีอะไรให้พวกเราเรียนรู้ เรียนรู้ที่จะ “รักเธอ” ในแบบที่เธอต้องการให้เรารักเธอได้เสมอ พ่อผิดตรงไหน … ผิดที่พ่อเอา “ประสิทธิภาพ” มาก่อน “ความตั้งใจ” พูดง่ายๆว่าเราต้องเอาใจใส่ พูดจา ถามไถ่ ง้อ ปลอบ แก้ตัว หรือ พยามทำอะไรก็ตาม แม้ว่าเราจะประเมินแล้วว่า “พูดไป ทำไป เธอก็ไม่ฟัง” “รอไว้เธอหาย(วีนหรือหยุดร้องไห้)แล้วค่อยอธิบายทีเดียว” “พูดไปตอนนี้เดี๋ยวก็ต้องพูดใหม่อยู่ดี” ฯลฯ ดูๆแล้วเหมือนจะเป็นการเสียพลังงานและเวลา ที่ไร้ประสิทธิภาพใช่ไหม … เปล่าเลย … มันแสดงถึงความตั้งใจของเราที่เอาใจใส่เธอ จริงอยู่ที่ขณะนั้น หู ความคิด และ